مهندسی آتش در صنعت نفت و پتروشیمی
1- آتش؛ یک واکنش ساده یا یک پدیده پیچیده؟
در نگاه اول، آتش فقط ترکیب سوخت و اکسیژن است. اما در صنعت نفت و گاز، این «واکنش ساده» میتواند به پدیدهای پیچیده و ویرانگر تبدیل شود.
در واحدهایی که مواد قابل اشتعال، فشار بالا و دماهای شدید حضور دارند، آتش دیگر فقط شعله نیست؛ بلکه رفتار دینامیکی یک سیستم انرژی آزاد شده است
🔥 آتش در نگاه مهندسی
از دید مهندسی، آتش نتیجهی برقراری مثلث کلاسیک سوخت، اکسیژن و منبع اشتعال است.
اما در صنعت، نوع سوخت و شرایط فیزیکی محیط، ماهیت آتش را تعیین میکنند.
⚙️ چرا شناخت نوع آتش مهم است؟
زیرا انتخاب روش اطفاء، فاصله ایمن و تاکتیک عملیاتی به نوع آتش بستگی دارد.
مثلاً Jet Fire را با فوم مهار نمیکنی؛ ابتدا باید منبع نشت ایزوله شود.
در حالیکه در Pool Fire، پوشاندن سطح با فوم بهترین استراتژی است.
🧠 سه پرسش طلایی مهندسی آتش
1️ چه چیزی میسوزد؟
شناسایی نوع ماده، فشار و حالت فیزیکی آن.
2️⃣ در کجا میسوزد؟
محیط اطراف، جریان هوا، محدودیت فضا و وجود موانع.
3️⃣ چرا خاموش نمیشود؟
منبع سوخت یا انرژی حرارتی هنوز فعال است (مثل نشتی پیوسته یا احتباس حرارت).
مهندسی آتش یعنی شناخت سازوکار ادامه آتش، نه فقط تلاش برای خاموش کردن آن.
🔬 مثال واقعی
در حادثهی یکی از واحدهای آروماتیک، نشت گازوئیل از فلنج باعث Pool Fire شد. تیم اطفاء با شیلنگ آب به مقابله پرداخت اما شعله فروکش نکرد.
علت؟ منبع نشت قطع نشده بود و آب، سوخت را گسترش داد.
پس از ایزولهکردن خط و استفاده از فوم، آتش در کمتر از ۲ دقیقه مهار شد.
🔎 نتیجه: شناخت نوع آتش مهمتر از شدت آن است.
2- انواع آتش در صنعت – هر شعلهای شبیه هم نیست
همهی آتشها شبیه هم بهنظر میرسند، اما در واقع هرکدام رفتار، انرژی آزادشده و خطرات خاص خود را دارند.
درک نوع آتش، یعنی شناخت «دشمن مقابل» قبل از تصمیم به حمله.
اشتباه در تشخیص نوع آتش، یکی از دلایل اصلی شکست عملیات اطفاء و بروز انفجارهای ثانویه در صنایع فرایندی است.
🔥 ۱. Pool Fire – آتش سطحی
آتش ناشی از تجمع مایع قابل اشتعال روی سطح (زمین، حوضچه، سقف مخزن).
• دمای معمول شعله: 900 تا 1100°C
• ویژگی: شعله پایدار، تشعشع زیاد، سوختن طولانیمدت
• چالش اصلی: انتقال حرارت تابشی به تجهیزات مجاور
• روش مهار: قطع منبع سوخت و استفاده از فوم (AFFF, Protein) برای خفهکردن سطح
🧠 مثال:
نشت بنزین از فلنج و تجمع آن در کف پمپخانه ← Pool Fire
🔥 ۲. Jet Fire – آتش فورانی
وقتی گاز یا مایع تحت فشار از نشت خارج میشود و فوران میکند، شعلهای متمرکز و پرانرژی تشکیل میدهد.
• دمای شعله: تا 1300°C
• ویژگی: انرژی متمرکز، شعاع حرارتی محدود ولی شدید
• چالش: ذوب تجهیزات فلزی و کاهش مقاومت سازه در چند دقیقه
• روش مهار: ایزولهسازی منبع و خنکسازی تجهیزات اطراف با آب اسپری
🧠 مثال:
پارگی در لاین گاز متان کمپرسور ← Jet Fire در جهت خروج نشت
🔥 ۳. Flash Fire – آتش ابری بخار قابل اشتعال
زمانی رخ میدهد که ابر بخار قابل اشتعال در هوا پخش و ناگهان مشتعل شود.
• مدت: کوتاه (چند ثانیه)
• ویژگی: بدون موج فشار بالا ولی بسیار خطرناک برای افراد
• چالش: عدم وجود نشانه ظاهری قبل از اشتعال
• روش پیشگیری: کنترل نشت و تهویه مناسب محیط
🧠 مثال:
نشت بخار بنزین در پمپخانه و اشتعال ناگهانی توسط جرقه استاتیکی
🔥 ۴. Fireball – گوی آتشین
پدیدهای گذرا و بسیار پرانرژی که معمولاً پس از انفجار و تبخیر سریع مواد رخ میدهد.
• زمان: چند ثانیه
• دمای مرکز: بیش از 2000°C
• ویژگی: شعاع تشعشع وسیع، آسیب حرارتی شدید
• روش مهار: فقط پیشگیری؛ در زمان وقوع امکان اطفاء مؤثر وجود ندارد
🧠 مثال:
انفجار تانک ذخیره LPG و تبخیر ناگهانی ← Fireball
⚙️ چرا شناخت نوع آتش حیاتی است؟
زیرا هر نوع آتش نیازمند تاکتیک متفاوتی در فرماندهی و عملیات است:
• در Pool Fire، هدف «خفهکردن شعله» است.
• در Jet Fire، هدف «قطع منبع و خنکسازی» است.
• در Flash Fire، هدف «پیشگیری از تشکیل ابر بخار» است.
• در Fireball، تنها «فاصله ایمن و تخلیه سریع» نجاتبخش است.
3- شعاع خطر آتش و طراحی فاصله ایمن
یکی از چالشهای روزمره مهندسان ایمنی در صنایع فرایندی، تعیین «فاصله ایمن» از آتش و منابع قابل اشتعال است.
فاصلهای که نه با حدس، بلکه باید بر اساس تحلیل حرارت تشعشعی (Thermal Radiation) تعیین شود.
در طراحی واحدهای پالایشگاهی و پتروشیمی، این فاصلهها مشخص میکنند چه تجهیزاتی در یک Fire Zone قرار بگیرند و چه تجهیزاتی باید از آن جدا شوند
🔥 اساس محاسبه حرارت تشعشعی
وقتی آتش میسوزد، بخشی از انرژی آن بهصورت حرارت تابشی در محیط پخش میشود.
شدت این انرژی در فاصلهی «r» از منبع، طبق رابطه زیر کاهش مییابد:
Q = I / r²
که در آن:
• Q : شدت حرارت در نقطه مورد نظر (بر حسب kW/m²)
• I : شدت حرارت در سطح آتش (منبع)
• r : فاصله از منبع (متر)
💡 نکته:
با دو برابر شدن فاصله، شدت حرارت تقریباً چهار برابر کاهش مییابد.
⚙️ حدود آستانهها (بر اساس NFPA 59A و API 521)
🧠 مثال کاربردی
در یک واحد ذخیره LPG، شدت تشعشع سطحی در Pool Fire حدود 200 kW/m² برآورد شده است.
برای اینکه شدت تابش به زیر 4.7 kW/m² برسد:
r = √(I / Q)
r = √(200 / 4.7) ≈ 6.5 متر
📏 یعنی حداقل فاصله ایمن برای اپراتور حدود 6.5 متر است.
اما در طراحی Fire Zone، به دلایل اطمینان و اثر تابش متقابل، معمولاً ۲ تا ۳ برابر این فاصله در نظر گرفته می شود.
🔬 نکات عملی
- اگر چند منبع آتش در نزدیکی هم باشند، اثر حرارتی تجمیعی باید در محاسبات لحاظ شود.
- استفاده از دیوار حایل (Fire Wall) میتواند تابش را تا ۹۰٪ کاهش دهد.
- در طراحی فاصله ایمن، علاوه بر حرارت، مسیر دسترسی، تخلیه و اطفاء نیز باید بررسی شود.
برای شروع رشد حرفه ای روی تصویر زیر کلیک کنید:
4- سیستمهای اطفاء در عمل – از کف تا فوم
در بسیاری از حوادث صنعتی، واکنش اولیه افراد این است که فوراً «آب بپاشند».
اما در مهندسی آتش، آب همیشه پاسخ درست نیست.
انتخاب اشتباه ماده یا روش اطفاء میتواند باعث گسترش آتش، انفجار بخار یا برقگرفتگی شود.
کلید مهار موفق، درک نوع آتش و انتخاب سیستم متناسب با آن است.
🔥 انواع آتش و روش اطفاء مناسب
1- Pool Fire – آتش سطحی مایعات قابل اشتعال
• ویژگی: شعله پایدار، سوخت مایع روی سطح زمین یا حوضچه.
• روش اطفاء: استفاده از فوم (AFFF یا Protein) برای قطع تماس اکسیژن با سوخت.
• نکته: فوم را باید بهآرامی روی سطح پخش کرد، نه با فشار مستقیم آب یا نازل.
فوم شکننده است؛ ضربهی آب باعث از بین رفتن لایهی محافظ میشود.
🧠 مثال:
نشت بنزین از فلنج و تجمع در کف و ایجاد Pool Fire و خاموشسازی با فوم از طریق monitor یا top pourer
2- Gas Fire – آتش ناشی از نشت گاز تحت فشار
• ویژگی: شعله متمرکز، دمای بالا، تشعشع شدید (Jet Fire).
• روش اطفاء:
1. قطع منبع نشت (Isolation) اولین و مهمترین گام است.
2. استفاده از پودر خشک (Dry Chemical) برای شکستن واکنش زنجیرهای احتراق.
• نکته: نباید مستقیماً روی شعله آب پاشید؛ تنها از اسپری آب برای خنکسازی تجهیزات اطراف استفاده شود.
🧠 مثال:
نشت گاز پروپان از فلنج و ایجاد Jet Fire ← بستن شیر دستی upstream + خنکسازی تانک مجاور
3- Electrical Fire – آتش تجهیزات برقی
• ویژگی: خطر برقگرفتگی و انفجار در اثر پاشش آب.
• روش اطفاء: گازهای خاموشکننده مانند CO₂، FM200 یا Novec 1230.
• نکته: پس از اطفاء، محیط باید سریعاً تهویه شود چون CO₂ باعث خفگی میشود.
🧠 مثال:
آتشسوزی در تابلو برق MCC ← تخلیه CO₂ موضعی و قطع برق اصلی
4- LPG Tank Fire – آتش در اطراف مخازن گاز مایع
• ویژگی: ترکیب حرارت تابشی بالا و خطر BLEVE (انفجار ناشی از جوشیدن مایع محبوس).
• روش اطفاء:
o خنکسازی پوسته مخزن با اسپری آب از چند زاویه
o در صورت نشت سطحی، استفاده از فوم با فشار ملایم روی محل نشت
• نکته: هرگز نباید به شعله مستقیم پاشش آب داشت، زیرا تبخیر سریع ممکن است سوخت را پخش کند.
🧠 مثال:
آتش اطراف تانک ذخیره LPG ← تیم اول خنکسازی، تیم دوم استفاده از فوم از مسیر پاییندست باد
⚙️ ترکیب سیستمهای اطفاء در واحدهای فرآیندی
در واحدهای واقعی، هیچ سیستم اطفایی بهتنهایی کافی نیست.
سیستمهای معمول شامل:
• Fire Water Network با پمپهای دیزل و الکتریکی
• Foam System با proportioner و bladder tank
• Dry Chemical Skid برای خطوط گاز
• CO₂ / Clean Agent System برای تابلوها و اتاق کنترل
💡 آزمون واقعی سیستم، تست همزمانی عملکرد است؛ یعنی اطمینان از فشار، دبی و ترکیب درست مواد اطفاء در زمان حادثه.
5- طراحی و نگهداری شبکههای Firewater
در بسیاری از حوادث بزرگ صنعتی، مشکل اصلی «نبود آب» یا «افت فشار» بوده، نه کمبود نیروی انسانی.
شبکه آتشنشانی اگرچه در ظاهر ساکت و بیصداست، اما هنگام حادثه باید در چند ثانیه فعال شود و پایدار بماند.
به همین دلیل، طراحی درست و نگهداری منظم آن حیاتی است.
🔧 ۱. منبع آب ایمن
اولین اصل طراحی، دسترسی مطمئن به آب در هر شرایطی است.
طبق توصیه NFPA 20 و API 2030
• ظرفیت مخزن ذخیره باید حداقل ۱.۵ برابر نیاز ۲ ساعت اول حادثه باشد.
• آب مصرفی برای تست، خنکسازی و نشتها نباید از این حجم کم کند.
• محل استقرار مخزن باید دور از نواحی پرخطر و در تراز مناسب برای تأمین هد طبیعی باشد.
🧠 مثال صنعتی:
در پالایشگاههای جنوبی، مخازن ۴,۰۰۰ تا ۶,۰۰۰ مترمکعبی با دو خط خروجی مستقل به شبکه Firewater رایجاند
⚙️ ۲. پمپخانه آتشنشانی – قلب تپنده شبکه
هر ایستگاه Firewater معمولاً سه نوع پمپ دارد:
1. Electric Pump (پمپ اصلی روزمره)
2. Diesel Pump (پمپ اضطراری در قطع برق)
3. Jockey Pump (برای حفظ فشار استاتیک در شبکه)
💡 نکته کلیدی:
تمام پمپها باید در وضعیت Auto Start باشند و طبق استاندارد NFPA 25
• هفتگی تست خودکار بدون بار (Auto-Test)
• ماهانه تست کامل با بار تا رسیدن به فشار کاری
• سالانه تست عملکردی با اندازهگیری دبی، فشار و راندمان واقعی
🧠 تجربه میدانی:
در چند حادثه واقعی، تأخیر در استارت پمپ دیزل بهدلیل خرابی باتری یا سوخت کهنه گزارش شده است — این خطا با تست هفتگی قابل پیشگیری است.
🚒 ۳. شبکه و تجهیزات میدانی
سیستم توزیع آب آتشنشانی باید همیشه در حالت پرآب و تحت فشار باشد.
اجزای حیاتی شبکه عبارتاند از:
• Headerها: حلقوی و دومنبعی طراحی شوند تا در صورت آسیب، آب از مسیر دیگر برسد.
• Hydrantها و Monitors: هر ۶ ماه تست فشار و دبی با دبیسنج انجام شود.
• Valves و Deluge Stations: ماهانه بازبینی و گریسکاری شوند تا در شرایط اضطراری گیر نکنند.
💡 محدوده فشار کاری رایج:
۷ تا ۱۰ بار در header اصلی، با افت کمتر از ۲۰٪ در دورترین نقطه شبکه.
🧠 ۴. نگهداری پیشگیرانه و پایش عملکرد
• Corrosion و رسوب داخلی: با نمونهبرداری دورهای از آب و بازرسی داخلی خطوط کنترل شود.
• Leak Test سالیانه با اعمال فشار ۱.۵ برابر فشار کاری انجام شود.
• Flow Test از دورترین هیدرانت جهت اطمینان از حداقل دبی مورد نیاز (معمولاً ۹۴۶ لیتر در دقیقه برای هر Hydrant).
• System Map باید بهروزرسانی و در اتاق آتشنشانی نصب شود.
6- خطاهای انسانی در حریقهای صنعتی
در اغلب تحلیلهای پساحادثه (Post-Incident Review) در پتروشیمیها و پالایشگاهها، یک الگو تکرار میشود:
عامل انسانی ضعیفتر از تکنولوژی عمل کرده است.
سیستمهای Firewater، فوم و آشکارسازها معمولاً با احتمال بالایی درست کار میکنند؛
اما یک تصمیم عجولانه یا برداشت اشتباه میتواند آتش کوچک را به یک فاجعه صنعتی تبدیل کند.
⚠️ ۱. نمونههای واقعی از خطاهای انسانی
این موارد برگرفته از حوادث واقعی در صنعت نفت است:
🔸 ۱) تخلیه زودهنگام فوم → بازگشت شعله
در آتش مخازن و Pool Fire، برخی تیمها پس از مشاهده کاهش شعله، فوم را قطع میکنند.
اما چون سطح سوخت هنوز خنک نشده، شعله دوباره از نقطه داغ (Hot Spot) برمیگردد و عملیات از صفر شروع میشود.
درس عملی:
⟶ فوم باید تا تثبیت کامل و کاهش دمای سطح سوخت ادامه یابد.
🔸 ۲) ورود به محدوده Vapour Cloud بدون استفاده از SCBA
در چند حادثه فلر، اپراتورها بدون SCBA وارد محیط مهآلود (VCE/Vapour Cloud) شدند؛
درحالیکه غلظت گاز قابل اشتعال یا سمی در اطراف وجود داشت.
نتیجه:
⟶ مسمومیت، نقص تصمیمگیری، سقوط و حتی ایجاد منبع جرقه.
درس عملی:
⟶ هر «Cloud» یک منطقه ناشناخته است؛ ورود فقط با SCBA و همراهی ردیاب گاز
🔸 ۳) خاموش کردن شعله LPG بدون قطع منبع
در نشت تحت فشار (High-Pressure Leak)، خاموش کردن شعله یعنی آزاد کردن یک جت گاز قابلاشتعال در فضا.
شعله گرچه خطرناک است، اما جهت نشت را نشان میدهد و انرژی گاز را کنترل میکند.
خاموش کردن آن قبل از Isolation میتواند یک Fireball یا Flash Fire ایجاد کند.
درس عملی:
⟶ اول: جداسازی و قطع منبع
⟶ سپس: اقدام اطفا
🧠 ۲. چرا خطای انسانی رخ میدهد؟
بررسیها سه علت اصلی را نشان میدهند:
1. عجله و فشار تصمیمگیری
(فرمانده تصور میکند زمان کم است → تصمیم سریع اما غلط)
2. درک ناقص از نوع آتش
(تشخیص اشتباه بین Jet Fire، Pool Fire، BLEVE و… )
3. کمبود تمرین در سناریوهای واقعی
(تیمها بیشتر «تجهیزات» را میشناسند تا «رفتار آتش» را)
📌 ۳. درس کلیدی برای مهندسان ایمنی و افسران آتشنشانی
سرعت در عملیات مهم است، اما درک موقعیت مهمتر است.
تیمهای حرفهای قبل از هر دخالت، این مراحل را انجام میدهند:
1. تشخیص نوع آتش
2. شناسایی منبع سوخت
3. بررسی مسیر فرار و الگوی پراکنش
4. پیشبینی رفتار ۵ دقیقه بعد آتش
5. انتخاب روش اطفا بر اساس داده، نه احساس
این ۳۰ ثانیه فکر، میتواند ۳۰ دقیقه عملیات و هزینههای میلیاردی را کاهش دهد.
🧩 جمعبندی
آتش در صنعت، یک «حادثه» نیست؛
یک سیستم انرژیِ خارجازتعادل است که اگر درست شناخته نشود،
در چند ثانیه مسیر یک واحد فرایندی را تغییر میدهد.
در این مقاله دیدیم که:
🔥 هر آتش رفتاری متفاوت دارد — از Pool Fire آرام گرفته تا Jet Fire پرانرژی
🔥 تاکتیک درست، فقط وقتی کار میکند که نوع آتش درست تشخیص داده شود
🔥 خطای انسانی، هنوز مهمترین علت شکست عملیات اطفا است
🔥 شبکه Firewater فقط در روز حادثه مهم نیست؛ هر روز مهم است
🔥 و در نهایت… تفاوت بین یک عملیات موفق و یک فاجعه،
معمولاً به ۳۰ ثانیه فکر کردن قبل از اولین اقدام برمیگردد.
مهندسی آتش یعنی شناخت، تحلیل و تصمیمگیری آگاهانه —
نه فقط استفاده از تجهیزات.
اگر میخواهی این دانش را عمیقتر، سیستماتیکتر و کاملاً حرفهای دنبال کنی،
در ادامه میتوانی مجموعهای از مراجع تخصصی و بینالمللی را با خرید اشتراک ویژه دریافت کنی؛ منابعی که هر مهندس HSE، طراح Fire Protection و افسر آتشنشانی باید در کتابخانهاش داشته باشد:
📚 منابع تخصصی قابل دریافت با اشتراک ویژه
1) Handbook of Fire & Explosion Protection Engineering Principles
مرجع جامع طراحی ایمنی حریق و انفجار در نفت، گاز و صنایع شیمیایی
برای طراحی سیستمهای حریق، FERA، PHA و پروژههای صنعتی.
2) SFPE – Handbook of Fire Protection Engineering (5th Edition)
معتبرترین مرجع جهانی مهندسی آتش
شامل مدلسازی عددی، طراحی بر اساس NFPA/ISO و تحلیل خطرات پیچیده.
3) Fire Safety Standard Operating Procedure
دستورالعمل کامل استقرار مدیریت ایمنی حریق در سازمانها
مناسب برای تدوین EFAP، آموزش، تمرین و ساختار واکنش اضطراری.
4) Fire Engineering and Emergency Planning
ارتباط بین مهندسی آتش و مدیریت بحران
برای مهندسان HSE، مدیران بحران و طراحان سازههای مقاوم آتش.
5) Survival Skills for the Fire Chief
مهارتهای بقا و رهبری برای فرماندهان عملیات آتشنشانی
آموزش تصمیمگیری، فرماندهی و مدیریت تیمها در بحرانهای واقعی.
6) Computational Fluid Dynamics in Fire Engineering
منبع تخصصی مدلسازی CFD در حریق
مورد نیاز برای کار با FDS، FLUENT، CFX و تحلیل رفتار دود و احتراق.
💡 توجه: دانلود این فایل تنها برای اعضای اشتراک ویژه امکانپذیر است.
🔐 اگر هنوز اشتراک ویژه تهیه نکردهاید، همین حالا اقدام کنید و به محتوای تخصصی بیشتری دسترسی داشته باشید.
ترتیب مقالات پیشنهادی برای تخصص HSE در گام سوم :
1. مدیریت شرایط اضطراری و بحران
2. طرح تداوم کسبوکار در بحران (Business Continuity Plan)
3. مروری بر نرمافزارهای رایگان مدیریت شرایط اضطراری و بحران
4. روشهای مواجهه با انواع حریق
5. حریق در واحد فرایندی
6. اصول حفاظت واحدهای فرایندی در برابر حریق و انفجار
7. مهندسی آتش در صنعت نفت و پتروشیمی
8. چالشهای مهندسی ایمنی آتش
9. معرفی مشاغل مرتبط به ایمنی آتش در صنعت نفت و گاز
10. سئوالات تخصصی ایمنی حریق
11. سامانه کشف و اعلام حریق
12. معرفی استانداردها و نکات ایمنی درمورد تجهیزات اعلان حریق
13. معرفی استانداردها و نکات ایمنی تجهیزات اطفاء حریق
14. سیستم اطفاء حریق فوم
15. سیستمهای خاموشکننده مه آب و گاز
16. سیستمهای خاموشکننده CO₂ در پالایشگاهها
17. الزامات جانمایی آتشنشانی
18. حریق در مخازن ذخیره مواد نفتی
19. علل آتشسوزی مخازن
20. طرحریزی ایمنی پیش از حادثه حریق مخازن
21. طراحی سیستم اطفاء حریق مخازن ذخیره
22. یک حادثه، یک نکته: بررسی حریق در ساختمان CCTV چین
23. مدیریت حوادث مواد شیمیایی HAZMAT
24. آموزش دانلود و نصب نرمافزار CAMEO Chemicals
25. یک پیشنهاد برای شروع یادگیری تکنیک تعیین مناطق مستعد حریق و انفجار
26. مراحل تعیین مناطق مستعد حریق و انفجار
27. استانداردهای کاربردی برای تعیین مناطق مستعد حریق و انفجار
28. حداقل ظرفیت تجهیزات برای تعیین مناطق مستعد حریق و انفجار
29. تعیین مناطق خطر در یک فرآیند نمونه با استفاده از مطالعات ارزیابی پیامد
30. طرحریزی شرایط اضطراری خط لوله با نرمافزار PHAST
31. ارزیابی ریسک حریق در ساختمان
32. آموزش شبیهسازی تخلیه نفرات با نرمافزار Pathfinder
33. معرفی نرمافزار PyroSim (پایروسیم)
34.دانلود نرمافزار PyroSim
35. چالشهایی برای یادگیری نرمافزار PyroSim
36.آموزش گامبهگام نرمافزار PyroSim
37.آموزش نرمافزار PyroSim
38. طراحی مبتنی بر عملکرد با نرمافزار PyroSim — مقاله مقدماتی/کلی
39. طراحی مبتنی بر عملکرد با نرمافزار PyroSim — قسمت اول
40. طراحی مبتنی بر عملکرد با نرمافزار PyroSim — قسمت دوم
41. طراحی مبتنی بر عملکرد با نرمافزار PyroSim — قسمت سوم
42. طراحی مبتنی بر عملکرد با نرمافزار PyroSim — قسمت چهارم
43. طراحی مبتنی بر عملکرد با نرمافزار PyroSim — قسمت پنجم
44. طراحی مبتنی بر عملکرد با نرمافزار PyroSim — قسمت ششم
2 دیدگاه
به گفتگوی ما بپیوندید و دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید.
دیدگاهتان را بنویسید
برای نوشتن دیدگاه باید وارد بشوید.
اشتراک ویژه خریدم اما هنوز لینک دانلود مقاله واسم باز نشده
لطفا در تایم اداری تماس بگیرید خدمتتون عرض کنیم
09022582835