مدیریت حوادث مواد شیمیایی HAZMAT

فرایند طبقه بندی مواد خطرناک و برچسب گذاری آن ها ابزاری ضروری برای انتقال اطلاعات می باشد. بطوری که افراد بر اساس این اطلاعات بتوانند خطرات را شناسایی کنند و اقدامات پیشگیرانه ی مرتبط را تشخیص دهند. مواد شیمیایی خطرناک با سه مشخصه ی اساسی زیر مشخص میشوند:

1- مواد خطرناک برای سلامتی

2- مواد خطرناک دارای پتانسیل حریق و انفجار

3- مواد خطرناک دارای پتانسیل آسیب به محیط زیست

خودآزمایی

1- سازمان ملل متحد UN مواد شیمیایی را بر چه اساسی طبقه بندی کرده است؟

الف) ماهیت مواد شیمیایی
ب) سطح مواجهه با مواد شیمیایی
ج) نوع و روش حمل و نقل
د) الف و ج

2- کدام کد مرتبط با مقررات حمل و نقل جاده ای مواد شیمیایی خطرناک می باشد؟

الف) DGR

ب) ADR

ج) IMDG

د) RID

سازمان حمل و نقل آمریکا (DOT) برای افرادی که با مواد شیمیایی سرکار دارند؛ چه در واحد های فرایندی و چه در واحد های برچسب گذاری، یک سری الزامات درنظر گرفته است و بدین ترتیب مواد شیمیایی خطرناک را که در فرایند حمل و نقل شرکت می کنند؛ به 9 دسته ی اصلی تقسیم کرده است.

خودآزمایی

1- کدام یک از موارد زیر جزء دسته بندی سازمان DOT براساس حمل و نقل نمی باشد؟

الف) مواد منفجره

ب) مایعات غیر قابل اشتعال

ج) اکسیدکننده ها

د) مواد رادیواکتیو

2- تجهیزات و البسه حفاظتی مورد کاربرد در مواجهه با مواد شیمیایی خطرناک براساس متد OSHA و EU به ترتیب به چند دسته تقسیم می شوند؟

الف) 4 و 5

ب) 4 و 6

ج) 6 و 5

د) 6 و 4

3- بالاترین سطح حفاظتی البسه مورد کاربرد در مواجهه با مواد شیمیایی خطرناک کدام گزینه است؟

الف) A

ب) B

ج) C

د) D

4- در کدام دسته از البسه حفاظتی مورد کاربرد در مواجهه با مواد شیمیایی خطرناک سیستم تنفسی BA در داخل لباس قرار می گیرد؟

الف) A

ب) B

ج) C

د) D

اکثر کشور های دنیا الزامات برچسب های GSH را رعایت می کنند. هرچند ممکن است برخی کشور ها الزامات تکمیلی تر و اضافی تری هم داشته باشند که در قالب جدول ارائه میدهند.  البته ساختار این جدول ها تقریبا یکسان است اما اعداد و معیار های مختلفی برای هرموردی در نظر گرفته شده است. به عنوا مثال در کشورهای مالزی، سنگاپور، سوئیس و اتحادیه ارویا از همان جدول استاندارد GSH استفاده می شود.

خودآزمایی

1- به منظور برچسب گذاری خطوط لوله حاوی مواد سمی و خورنده از چه رنگ شناسانگری استفاده می شود؟

الف) زرد

ب) آبی

ج) بنفش

د) نارنجی

مواد شیمیایی به روش های مختلفی از جمله فرمول های مولکولی، فرمول های ساختاری، نام های اختصاری، نام های تجاری و… نام گذاری می شود. با وجود اینکه هر یک از شیوه ها در جای خود می توانند مفید باشند اما بازیابی اطلاعات مربوط به هر ماده را با مشکل روبه رو می کنند. سیستم هایی مثل سرویس اختصاری شیمیایی که عدد UN، عدد NA و عدد ایوپک  از نمونه های مناسب و کاربردی بین المللی برای کدگذاری مواد شیمیایی محسوب می شوند.

خودآزمایی

1- پست فرماندهی در طرح های مقابله و واکنش با حوادث حوزه HAZMAT در کدام ناحیه استقرار می یابد؟

الف) HOT ZONE

ب) COLD ZONE

ج) WARM ZONE

د) Clean-Up ZONE

2- کدامیک از موارد ذیل از وظایف پست فرماندهی در طرح های مقابله و واکنش با حوادث حوزه HAZMAT نمی باشد؟

الف) حفظ سیستم ارتباطی

ب) پایش اجرای برنامه های عملیاتی

ج) حمل و نقل نمونه ها

د) هدایت تیم های عملیاتی

لوزی خطر یا NFPA 704 یک سیستم اطلاع رسانی  مسوب میشود که برای هشدار به افراد درخصوص وجود مواد خطرناک در یک مکان خاص و کمک به آنها در ارزیابی خطرات موجود و برنامه ریزی به منظور کنترل شرایط اضطراری بطور موثر طراحی شده است. این اطلاعات  خاصی در مورد مواد شیمیایی ارائه نمی دهد و صرفا یک سیستم شنایی اولیه می باشد که به پرسنل اقدام در شرایط اضطراری و عملیاتی کمک میکند تا تصمیم بگیرند که آیا منطقه را تخلیه کنند یا اقدامات کنترلی را آغاز کنند.

این لوزی از 4 لوزی کوچکتر  که هر کدام از آنها از نظر رنگ مکان و نماد که می توانند به صورت عددی یا متنی باشند؛ تشکیل شده است.

خودآزمایی

1- در خصوص تعیین فرآیند آلودگی زدایی کدام گزینه صحیح نمی باشد؟

الف) روش های ضدعفونی و آلودگی زدایی و مواد مورد استفاده بایستی به درستی شناسایی و اطلاع رسانی گردد.

ب) البسه حفاظتی تیم آلودگی زدایی باید کاملاً مشخص باشد

ج) این منطقه باید در یک مکان مناسب و در ناحیه COLD ZONE استقرار یابد.

د) تمام فرآیند آلودگی زدایی بایستی به صورت یکپارچه و در هماهنگی کامل با ICS باشد

منطقه ی عملیاتی سایت حادثه به ترتیب زیر نام گذاری می شود.

1- منطقه ی ممنوعه یا منطقه ی داغ (منطقه ی آلوده) ( HOT ZONE)

2-منطقه ی کاهش آلودگی یا منطقه ی گرم ( WARM ZONE)

3- منطقه ی حمایت یا منطقه ی سرد ( COLD ZONE )

آلودگی زدایی  در محل حادثه برای 4 حوزه ی زیر انجام می شود.

• آلودگی زدایی از پرسنل
• آلودگی زدایی از خاک
• آلودگی زدایی از آب های زیرزمینی
• اصلاح محیط زیست

همچنین روش های آلودگی زدایی شامل پاکسازی فیزیکی، تمیزکاری به وسیله ی آب، پاکسازی اولتراسونیک، ضدعفونی کردن، استریلزاسیون و استفاده از مواد شیمیایی مثل  الکل و مواد شوینده می باشد.

خودآزمایی

1- بخش آلودگی زدایی در طرح های مقابله و واکنش با حوادث حوزه HAZMAT در کدام ناحیه استقرار می یابد؟

الف) HOT ZONE

ب) COLD ZONE

ج) WARM ZONE

د) Clean-Up ZONE

برای دریافت بسته آموزشی جامع روی عکس زیر کلیک کنید