سیستم اطفاء حریق فوم
مقدمه
سیستم اطفاء حریق فوم یکی از سیستم های مقابله با حریق کلاس B (آتش سوزی با مایعات قابل اشتعال) است که با پوشاندن سطح مایع و جلوگیری از رسیدن اکسیژن به بن حریق و همچنین خنک کاری و کاهش دمای محیط، آتش را خاموش می کند. این سیستم برای مهار آتش سوزی در مخازن مایعات سریع الاشتعال مثل بنزین، گازوئیل، نفت و دیگر میعانات و همچنین تجهیزاتی هیدرولیک که از روغن در آنها استفاده می شود کارساز است. فوم های قابل استفاده برای اطفاء حریق انواع مختلفی دارند که هر کدام موارد مصرف متفاوتی داشته و براساس ضرورت می توان ار آنها استفاده نمود ولی در این مقاله ما با پر کاربردترین نوع آن آشنا خواهید شد.
تخلیه مواد درون مخزن
در صورت امکان از همان لحظات اولیه اطفاء حریق باید اقدام به تخلیه مواد از درون مخزن و در شرایط حاد، حتی مخازن همجوار، نمود. البته واضح است حتی در صورت اطفا حریق، مواد باقی مانده در مخزن، بعلت تغییر خلوص و خصوصیات دیگر، قابل استفاده نخواهد بود. از جهات دیگر زمان حریق و اثرات مخرب ادامه آن بر محیط زیست و ایمنی مناطق همجوار و کاهش اعتبار آن مجموعه را در نظر گرفت در این صورت هزینههای مستقیم اطفاء حریق بسیار ناچیز شمرده میشود.
نکته قابل ذکر در مورد تخلیه مواد درون مخزن پایین آمدن سطح مشتعل مایع میباشد که موجب میشود فاصله شعله از بستر آتش و سطح سوخت بیشتر شده و باعث کاهش نسبی دما در سطح سوخت و کاهش تبخیر آن و بخارات قابل اشتعال میشود. بخارات قابل اشتعال در کنار اکسیژن هوا شعله ور میشوند و هر چه سطح مایع درون مخزن فاقد سقف پایینتر باشد عمل ترکیب با هوا مشکل تر صورت گرفته و در فاصله نزدیک به لبه فوقانی جداره شعله ظاهر میشود.
اطفا حریق محوطه اطراف مخازن
در صورت هرگونه حریق یا نشت مواد قابل اشتعال در اطراف مخزن سریعاً بوسیله فوم محل را پوشش دهید، لولهها و اتصالات موجود را بوسیله اسپری آب خنک کنید. برای پوشش و اطفاء حریق این نواحی از فومهای میان توسعه با ضریب انبساط بیشتر از 20 استفاده کنید. فوم سازنده فیلم آب بعلت گسترش سریع در سطح دو بعدی برای چنین حالتی مفیدتر از فومهای پروتئین میباشد.در صورت حریق فلنج لولههای تحت فشار حاوی سوخت و وجود حریق تحت فشار جت از پودر خشک شیمیایی یا اسپری آب برای اطفاء استفاده میگردد، پوشش فوم در چنین شرایطی کارایی ندارد و فقط برای پوشش سطح زیرین اتصالات و اطفاء حریق سوخت تجمع یافته (آتش استخری) مناسب میباشد.
- فاصله نفرات آتشنشان از مخزن باید مناسب باشد و با استفاده از وسایل ثابت مانند مانیتور میتوان با حداقل نیروی انسانی و در نقاطی با احتمال خطر بالا، اطفاء حریق را انجام داد.
- در هنگام تردد از نواحی آب گرفته، دقت کنید.
- ممکن است عمق آب زیاد و دمای آن زیاد باشد و گل بوجود آمده میتواند سوزاننده باشد.
- لایه کف در مقابل اسپری در مقابل اسپری شدید آب آسیب پذیر است.
میزان توسعه فوم
فوم های تولیدی به سه دسته كم توسعه، میان توسعه و پر توسعه تقسیمبندی شدهاند. میزان توسعه برای فوم مقدار فوم تولیدی به مقدار محلول فوم استفاده شده میباشد. برای مثال اگر 100 لیتر محلول از میان شاخه تولید فوم عبور داده شود و 800 لیتر فوم تولید شود بنابراین میزان توسعه برای فوم:
میزان توسعه = 8 = 100/ 800
روش کار سیستم اطفاء حریق با استفاده از فوم
برای آنکه بتوان از فوم برای اطفاء حریق استفاده کرد ابتدا باید آنرا با درصد مشخصی با آب مخلوط کرد تا مخلوط آب و فوم (Foam Solution) تهیه شود. تصویر متحرک زیر روند مخلوط شدن این دو مایع را در مخلوط کننده (Foam Proportioner) نشان می دهد.
محدوده میزان توسعه فومها
انواع محدوده میزان توسعه فومهای اطفاء حریق عبارتند از:
کم توسعه: کمتر یا مساوی 20
میان توسعه: بزرگتر از 20 اما کمتر یا مساوی 200
پرتوسعه: بزرگتر از 200
کاربردهای انواع فوم:
الف) کم توسعه
- حریق مایعات قابل اشتعال بزرگ
- حوادث ترافیک جادهای
- حریق مایعات قابل اشتعال ریزان
- سرکوب کردن بخارات
- اطفاء حریقهای مربوط به هواپیما
ب) میان توسعه
- سرکوب کردن بخارات
- محدوده مخازن ذخیرهسازی مایعات قابل اشتعال
- گذرها و کانالهای اصلی کوچک
- ایمن نگهداشتن مبدلها
پ) پرتوسعه
- سرکوب و اطفاء حریق انبارها و اشیانههای فرودگاه
- انبارهای کشتی و دالان معادن
- خاموش کنندههای قابل حمل
عوامل موثر در عملکرد فوم
عملكرد فوم های آتش نشانی می تواند تا حد زیادی تحت تاثیر عوامل زیر باشد:
- نوع وسیله تولید فوم بکار رفته و روش تولید و نگهداری فوم
- نوع کنستانتره فوم بکار رفته شده
- نوع آتش و سوخت موجود
- تاکتیکهای بکارگیری فوم
- میزان فوم به کار رفته
- کیفیت آب به کار رفته در فوم
- زمان مجاورت فوم در مقابل شعله
در مقاله زیر به تمهیداتی که برای به حداقل رساندن خسارت مربوط به حادثه آتش سوزی مخازن باید انجام شود پرداخته شده است.
دیدگاهتان را بنویسید
برای نوشتن دیدگاه باید وارد بشوید.