Near Miss چیست؟

Near Miss یا حادثه نزدیک به وقوع رویدادی است که پتانسیل ایجاد آسیب، خسارت یا حادثه را داشته اما در نهایت آسیبی ایجاد نکرده است.

به بیان ساده، Near Miss یعنی حادثه‌ای که تقریباً اتفاق افتاده است.

در چنین شرایطی معمولاً:

• شرایط خطرناک وجود داشته است.
• احتمال وقوع حادثه بالا بوده است.
• اما به دلایلی حادثه واقعی رخ نداده است.

مثال ساده از Near Miss

فرض کنید در یک کارگاه ساختمانی، یک آچار از ارتفاع سقوط می‌کند اما چند سانتی‌متر کنار کارگر به زمین می‌افتد و کسی آسیب نمی‌بیند.

در این حالت:

• خطر وجود داشته است.
• احتمال آسیب وجود داشته است.
• اما حادثه رخ نداده است.

این وضعیت یک Near Miss محسوب می‌شود.

تفاوت Near Miss با حادثه

در مدیریت ایمنی معمولاً سه نوع رویداد بررسی می‌شوند:

Near Miss

آسیبی ایجاد نشده و خسارتی رخ نداده است، اما پتانسیل وقوع حادثه وجود داشته است.

Incident

یک رویداد ناخواسته رخ داده و ممکن است خسارت ایجاد شده باشد، اما لزوماً منجر به آسیب جدی نشده است.

Accident

رویدادی که باعث آسیب به افراد یا خسارت جدی می‌شود.

گزارش Near Miss کمک می‌کند قبل از تبدیل شدن یک رویداد به حادثه واقعی، اقدامات اصلاحی انجام شود.

چرا گزارش Near Miss مهم است؟

یکی از اصول مهم در سیستم‌های مدیریت HSE این است که از حوادث کوچک قبل از تبدیل شدن به حوادث بزرگ یاد بگیریم.

پیشگیری از حوادث جدی

بسیاری از حوادث بزرگ پیش از وقوع، چندین Near Miss داشته‌اند. بررسی این موارد می‌تواند از وقوع حوادث آینده جلوگیری کند.

شناسایی خطرات پنهان

گاهی خطراتی در محیط کار وجود دارند که در فرآیند ارزیابی ریسک شناسایی نشده‌اند. Near Miss می‌تواند این خطرات را آشکار کند.

بهبود سیستم ایمنی

بررسی Near Miss به سازمان‌ها کمک می‌کند روش‌های کاری را اصلاح کنند، تجهیزات ایمنی را بهبود دهند و آموزش کارکنان را ارتقا دهند.

رابطه Near Miss با Hazard و Risk

Hazard (خطر)

منبع بالقوه‌ای که می‌تواند باعث آسیب شود.

Risk (ریسک)

احتمال وقوع آسیب در اثر یک خطر.

در Near Miss، Hazard وجود داشته و Risk بالا بوده است، اما آسیب رخ نداده است.

نمونه‌های Near Miss در محیط کار

• سقوط ابزار از ارتفاع بدون ایجاد آسیب
• لغزش کارگر بدون زمین خوردن
• برخورد نزدیک لیفتراک با کارگر
• نشتی جزئی مواد شیمیایی بدون تماس با افراد
• قطع شدن کابل برق قبل از برق‌گرفتگی

این رویدادها اگر گزارش نشوند ممکن است در آینده به حادثه واقعی تبدیل شوند.

چگونه Near Miss را گزارش دهیم؟

مراحل گزارش Near Miss

• شناسایی رویداد
• گزارش به مسئول ایمنی
• ثبت در سیستم گزارش‌دهی
• بررسی علت‌ها
• اجرای اقدامات اصلاحی

در بسیاری از سازمان‌ها کارکنان تشویق می‌شوند که هر Near Miss را گزارش کنند.

نقش کارکنان در گزارش Near Miss

کارکنان نقش مهمی در شناسایی Near Miss دارند زیرا در خط مقدم کار قرار دارند و شرایط واقعی محیط کار را مشاهده می‌کنند.

ایجاد فرهنگ گزارش‌دهی Near Miss در سازمان باعث افزایش شفافیت و پیشگیری از حوادث جدی می‌شود.

ارتباط Near Miss با JSA

در فرآیند تحلیل ایمنی شغل (JSA)، اطلاعات Near Miss بسیار ارزشمند است. اگر در یک فعالیت Near Miss رخ داده باشد باید مراحل کار بازبینی، خطرات دوباره تحلیل و اقدامات کنترلی اصلاح شوند.

جمع‌بندی

Near Miss رویدادی است که می‌توانست به حادثه منجر شود اما آسیبی ایجاد نکرده است. با گزارش و تحلیل این رویدادها می‌توان خطرات محیط کار را بهتر شناسایی کرد، اقدامات اصلاحی انجام داد و از وقوع حوادث جدی جلوگیری نمود.

سازمان‌های پیشرو در حوزه HSE توجه ویژه‌ای به سیستم گزارش‌دهی Near Miss دارند زیرا این رویکرد یکی از مؤثرترین ابزارهای پیشگیری از حوادث است.