تعاریف مهم ایمنی

تعاریف بنیادی ایمنی و سلامت

ایمنی (Safety)

ایمنی به معنای درجه دوری از خطر است. هدف نهایی آن حفاظت افراد در برابر آسیب‌های فیزیکی، شیمیایی و عوامل محیطی زیان‌آور (مانند نور شدید، صدای زیاد یا مواد سمی) است.

سلامت (Health)

حفاظت کامل از جسم و روح افراد در برابر مواد، فرایندها و روش‌های اجرایی محیط کار.

رویدادها، خطرات و مخاطرات

رویداد (Incident)

اتفاقی که می‌تواند منجر به حادثه شود یا پتانسیل بالایی برای ایجاد حادثه دارد (مانند نشت گاز).

خطر (Hazard)

شرایطی که دارای پتانسیل آسیب به افراد، تجهیزات، مواد یا کاهش کارایی در انجام عملیات باشد. به زبان ساده، خطر شرایطی است که تماس ناخواسته با یک منبع انرژی را فراهم می‌کند (خطرات بالقوه).

مخاطره (Danger)

عبارت است از قرار گرفتن در معرض شرایطی که پتانسیل آسیب‌رسانی دارد. مخاطره در واقع “بالفعل شدن” خطرات است (مانند نزدیک شدن به دستگاهی که در حال کار است).

حادثه و شبه‌حادثه

حادثه (Accident)

رویدادی ناخواسته و زیان‌بار که منجر به آسیب به اموال، ماشین‌آلات یا توقف روند طبیعی کسب‌وکار می‌شود.

تعاریف دیگر:

• لغت: پیشامد ناخوشایند خارج از نظم.

• سازمان بین‌المللی کار (ILO): اتفاق پیش‌بینی‌نشده که سبب صدمه گردد.

• OHSAS 18001: رویدادی که منجر به مرگ، بیماری، خرابی و زیان گردد.

شبه‌حادثه (Near Miss)

رویدادی غیرمنتظره و ناگهانی که منجر به خسارت مالی یا جانی نشده است، اما پتانسیل تبدیل شدن به حادثه را داشته است.

تحلیل ریسک و تفاوت آن با خطر

ریسک (Risk)

تابعی از احتمال و پیامد ناشی از حادثه. هرچه درجه ریسک بالاتر باشد، احتمال وقوع خطر و پیامدهای آن بیشتر است.

فرق Risk و Hazard

خطر یک منبع بالقوه آسیب‌رسان است، اما ریسک به معنای در معرض آسیب قرار گرفتن است. یک خطر ممکن است بزرگ باشد اما با اقدامات کنترلی، ریسک آن به حداقل برسد.

ریسک قابل قبول

سطحی از ریسک که میزان آن تا حد پذیرفته‌شده توسط سازمان کاهش یافته است.