اصول کاریابی و استخدام در رشته مهندسی شیمی
آیا رشته مهندسی شیمی رشته خوبی است؟
1- کاربرد وسیع رشته
از آنجا که رشته مهندسی شیمی کاربردهای وسیعی در صنایع فرآیندی اعم از صنعت نفت، گاز، پتروشیمی، فولاد، صنایع غذایی، سیمان و … دارد لذا این رشته از رشته های پرطرفدار در ایران و دنیا است. اهمیت این رشته برای دانشجویان ایرانی بیشتر است چرا که در دنیا ایران را با نفت و گاز آن می شناسند و لذا انواع صنایع بالادستی و پایین دستی در این کشور وجود دارد و فارغ التحصیلان شانس خوبی برای کسب تجربه در بخش های مختلف صنعت نفت و گاز دارند این تجربه امتیاز مثبت خوبی برای داوطلبین به مهاجرتهای کاری و تحصیلی محسوب می شود.
2- تنوع نوع کار
در این رشته شما هم می توانید به عنوان یک طراح، کار دفتری داشته باشید و صرفا با نرم افزار و استاندارد کار کنید و به اصطلاح طراحی کنید و هم می توانید به عنوان بهره بردار در کف یک واحد تولیدی با تجهیزات سر و کله بزنید، تازه شما می توانید مهندس خرید باشید و در بخش فروش یا بازرگانی یک مجموعه کار کنید. یا می توانید با کار در یک شرکت مشاوره با سفرهای متعدد در صنایع مختلف پروژه انجام دهید یا به آنها مشاوره بدهید. البته اگر علاقمند به پژوهش و تحقیق هم باشید هستند پژوهشگاه هایی مثل پژوهشگاه صنعت نفت یا پژوهشگاه مواد و انرژی و … یا واحدهای تحقیق و توسعه شرکت های بزرگ که می توانید آنجا را به عنوان گزینه ای جدی بررسی کنید اگر علاقمند به کار تدریس هم باشید که صنعت نفت و گاز و پتروشیمی همواره با مدرسان در قالب های مختلفی همکاری دارد.
3- امکان مهاجرت آسان تر
در این رشته، امکان مهاجرت تحصیلی به دلیل امکان ادامه تحصیل در رشته های بسیار متنوعی که به رشته مهندسی شیمی ارتباط پیدا می کنند آسانتر است شما اگر تمایل به ادامه تحصیل در رشته مهندسی شیمی نداشته باشید به آسانی می توانید در رشته هایی چون نانو، بیوتکنولوژی، مهندسی محیط زیست، مهندسی انرژی، مهندسی آب، مهندسی نفت، مهندسی پزشکی و شاخه های مرتبط به آنها ادامه تحصیل بدهید. امکان مهاجرت کاری هم به دلیل وجود شرکت های نفتی در سراسر دنیا ممکن است به شرط اینکه تجربه کاری خوبی داشته و خود را گزینه مطلوب این شرکت ها کرده باشید.
برای استخدام مهندسین شیمی دو مسیر کلی وجود دارد!
استخدام در مهندسی شیمی دو حالت دارد یا شما تجربه کاری یا به اصطلاح سابقه کار دارید یا ندارید. که هر دو حالت را اینجا بررسی می کنیم:
مهندس شیمی خانم باید چه مسیری را برای استخدام انتخاب کند؟
هر مجتمع پتروشیمی (Complex) از چند کارخانه و واحد (Plant) تشکیل شده است. به عنوان مثال در یک پتروشیمی الفینی، واحد مادر، واحد الفین (توالید کننده اتیلن، پروپیلن و محصولات جانبی دیگر) بوده و واحدهایی مانند پلی اتیلن سبک، پلی اتیلن سنگین و … از جمله واحد های آن پتروشیمی خواهد بود.
در بدو استخدام در یک مجتمع پتروشیمی، شما وارد یکی از این واحد ها خواهید شد. در داخل هر واحد بهره برداری علاوه بر مهندسان بهره برداری که ممکن است تعدادشان در مجموع چند شیفت کاری به بیش از 50 نفر هم برسد مهندسان فرایند همان واحد حضور دارند که تعدادشان با توجه به اهمیت و بزرگی آن واحد ممکن است از 2 تا 6 نفر باشند. اهم وظایف مهندسین فرایند شامل موارد ذیل است :
- بالانس روزانه خوراکها، محصولات ، یوتیلیتی و مواد شیمیایی مصرفی
- بررسی مشکلات فرایندی واحد Troubleshooting
- صدور TSR (صدور و درخواست خدمات فنی ) برای تغییرات مد نظر و بررسی TSR های ورودی از واحدهای دیگر
- برگزاری جلسات متعدد با دپارتمانهای مختلف جهت حل مشکلات واحد
- بررسی آنالیزهای خوراک و محصولات نقاط متعدد واحد به طور مستمر
- گزارش نویسی های متعدد
- سایزینگ تجهیزات فرایندی مانند کنترل ولو ، درام ، پمپ ، محاسبات هیدرولیکی و ….
- شرکت در جلسات HAZOP review
نکات مهمی که شما در ارتباط با استخدام نمی دانید!
نفرات مهندسی فرایند از میان افراد زبده و فنی بهرهبرداری انتخاب میشوند که مسیر پیشرفت شغلی آنها به ترتیب مهندس فرایند واحد، مهندس ارشد فرایند واحد و سرپرست فرایند واحد خواهد بود. در یک مجتمع پتروشیمی چند نفر سرپرست فرایند واحد وجود دارد که اینها همگی زیر نظر رئیس کل فرایند مشغول به فعالیت هستند.
کدام پتروشیمی؟
تخصص یا فسیل شدن؟
امکان رشد و ترقی؟
امکان راه اندازی کسب و کار برای خود
نکات مهمی که شما در ارتباط با استخدام نمی دانید!
نفرات مهندسی فرایند از میان افراد زبده و فنی بهرهبرداری انتخاب میشوند که مسیر پیشرفت شغلی آنها به ترتیب مهندس فرایند واحد، مهندس ارشد فرایند واحد و سرپرست فرایند واحد خواهد بود. در یک مجتمع پتروشیمی چند نفر سرپرست فرایند واحد وجود دارد که اینها همگی زیر نظر رئیس کل فرایند مشغول به فعالیت هستند.
کدام پتروشیمی؟
تخصص یا فسیل شدن؟
امکان رشد و ترقی؟
امکان راه اندازی کسب و کار برای خود
شانس های دیگر یک مهندس شیمی
در صنایع نفت و گاز و پتروشیمی جایگاه مهندسان شیمی و فرایند بسیار بالا و مهم بوده و درصورتیکه یک مهندس قابلیتهای لازم و علاقه وافی داشته باشد میتواند در پست های ذیل مشغول فعالیت شود:
- نوبتکار ارشد اتاق کنترل – سوپروایزر – معاون واحد – رئیس واحد – رئیس بهره برداری مجتمع
- مهندس فرایند واحد – مهندس ارشد فرایند – سرپرست فرایند واحد – رئیس فرایند
- کارشناس انرژی- کارشناس ارشد انرژی – مدیر انرژی
- مهندس ایمنی- مهندس ارشد ایمنی – رئیس ایمنی – رئیس آتش نشانی – مدیر HSE
- مهندس ایمنی فرایند – رئیس ایمنی فرایند
- کارشناس کنترل تولید – کارشناس ارشد کنترل تولید – رئیس کنترل تولید
- کارشناس محیط زیست – کارشناس ارشد محیط زیست – رئیس محیط زیست
- کارشناس وکارشناس ارشد مطالعات امکان سنجی – رئیس مطالعات امکان سنجی
- رئیس و معاون خدمات فنی ( خدمات فنی شامل:1- اداره مهندسی فرایند، 2- اداره مهندسی عمومی، 3- اداره بازرسی فنی 4- آزمایشگاه )
- معاونین مجتمع پتروشیمی- رئیس مجتمع
- اداره مهندسی و توسعه طرحها (کارشناس/کارشناس ارشد و مسئول فرایند)
- اداره تحقیق و توسعه ( پستهای بسیار زیادی در این اداره وجود دارد )
اینها نمونهای از مراحل پیشرفت و پستهای سازمانی متعلق به مهندسی شیمی بوده که عنوان شد. در خود پتروشیمی و ادارات آن پست های دیگر بسیاری وجود دارد که یک مهندس شیمی میتواند در صورت صلاحیت علمی و فنی در آن واحد فعالیت کند از جمله واحد بازرگانی ، تدارکات ، فروش ، کمیسیون معاملات ، کمیته فنی بازرگانی ، طرحهای توسعه ای پتروشیمی و ….
آچار فرانسه ای به نام مهندس شیمی
در کل باید بگوییم در مجتمع پتروشیمی یک مهندس شیمی توانایی حضور در بسیاری از پستهای معمولی ، مهم ، خیلی مهم و کلیدی را داشته و به راحتی میتواند با تخصص کسب کرده در تمامی پستهای عنوان شده (بعد از حداقل 5 سال سابقه کارمفید) وارد شرکت های مهندسی مشاور و یا پیمانکار EPC شده و یا درصورت علاقمندی و تسلط به زبان انگلیسی از سطح B2 به بالا درخواست کار به شرکتهای خارجی مقیم در ایران یا خارج از کشور بدهد.
معرفی یک مسیر جایگزین
البته یک مسیر دیگر پیشرفت مهندسین شیمی استخدام اولیه در شرکت های مهندسی مشاور و پیمانکار بوده که جهت کسب تجربه و البته حقوق پایین تر نسبت به شرکتهای پتروشیمی عالی بوده و بعد از چند سال سابقه کاری مفید در این شرکتها، جهت کسب درآمد بالاتر و تجربه واحد صنعتی از نزدیک میتوان درخواست استخدام در شرکتهای پتروشیمی مناطق جنوب را داد که این مسیر پیشرفت نیز بسیار عالی خواهد بود چرا که مهندسین فرایند با سابقه کار در مهندسی مشاور قبلی بعضا مسیر پیشرفت بهتری در یک شرکت پتروشیمی نسبت به افراد مستقیم استخدام شده در پتروشیمی خواهند داشت.
از کجا شروع کنیم؟
اگر دانشجو هستید
اگر شاغل هستید
اگر می خواهید شغل بهتری پیدا کنید
در نهایت باید گفت زمینه های پیشرفت شغلی برای یک مهندس شاغل در پتروشیمی بسیار زیاد بوده و با تسلط بر استانداردها، نرم افزارهای مربوطه و از همه مهمتر تسلط بر زبان انگلیسی و سابقه چندین ساله مفید، مسیر مد نظر شغلی کوتاهتر از مسیر رقبا خواهد شد.
دیدگاهتان را بنویسید
برای نوشتن دیدگاه باید وارد بشوید.