⚡ دایره‌المعارف کاربردی و جعبه‌ابزارهای ایمنی فرآیند

دوره جامع ارزیابی ریسک در صنایع فرآیندی

مسیر یادگیری گام‌به‌گام از شناسایی اولیه مخاطرات تا مدلسازی پیامد، تخصیص SIL و مدیریت موانع، منطبق بر استانداردهای CCPS, IEC 61511, API 754 & ISO 45001

👨‍🏫 مدرس: دکتر مهدی پروینی
🏭 مطالعه موردی: واحد شیرین‌سازی گاز (Amine Unit)
📊 محتویات: ۷ درس + ۷ شیت اکسل مهندسی

🧭

معماری دوره: از تئوری تا تصمیم‌سازی مهندسی

این پکیج به گونه‌ای مهندسی شده است که تمامی تکنیک‌ها به‌صورت یک زنجیره پیوسته بر روی یک فرآیند صنعتی واقعی (شامل برج‌های C-101/C-102، درام V-102 و مبدل E-104) اجرا شوند. در انتهای هر درس، یک جعبه‌ابزار محاسباتی اکسل با کدنویسی RTL و فرمول‌های پیش‌فرض قرار داده شده تا فاصله میان آموزش و صنعت برطرف گردد.

دروس و جعبه‌ابزارهای تخصصی دوره

(روی دکمه هر درس کلیک کنید)

تفاوت خطر و ریسک
تفاوت خطر و ریسک

درس ۱ 

مفاهیم بنیادین: تفکیک خطرات شغلی از فرآیندی و ماتریس ریسک

بررسی تفاوت‌های ماهوی ایمنی شغلی (Occupational) و ایمنی فرآیند (PSM)، ساختار ماتریس‌های ارزیابی ریسک سازمانی و ریشه‌یابی فجایع صنعتی.

📁 ابزار پیوست: ماتریس ریسک استاندارد نفت و گاز (شیت ۱)

شناسایی خطرات فرآیندی
شناسایی خطرات فرآیندی

درس ۲ 

تکنیک‌های کلان: روش‌شناسی HAZID و تحلیل سناریوی What-If

شناسایی خطرات در مراحل اولیه مهندسی (FEED)، کاربرد چک‌لیست‌های تخصصی بر اساس استانداردهای بین‌المللی و کاربری کارآمد تکنیک “چه می‌شود اگر…”.

📁 ابزار پیوست: ورک‌شیت جامع HAZID و فرم ارزیابی What-If (شیت ۲)

هازوپ hazop
هازوپ
hazop

درس ۳ 

مطالعه کالبدشکافی HAZOP بر روی نقشه‌های P&ID

روش گره‌بندی نقشه‌ها، اعمال کلمات راهنما (Guide Words) برای فشار/دما/جریان، فرمول‌بندی انحرافات و اقدامات کنترلی بر پایه استاندارد IEC 61882.

📁 ابزار پیوست: کاربرگ مهندسی HAZOP واحد آمین (شیت ۳)

تحلیل لایه های حفاظتی LOPA
تحلیل لایه های حفاظتی
LOPA

درس ۴ 

تحلیل نیمه‌کمی لایه‌های حفاظتی (LOPA) و تخصیص SIL

اعتبارسنجی لایه‌های مستقل حفاظتی (IPLs)، محاسبه PFD و کاهش ریسک، تخصیص سطح یکپارچگی ایمنی (SIL 1 to 4) بر اساس استاندارد IEC 61511.

📁 ابزار پیوست: محاسبه‌گر خودکار LOPA و جدول تخصیص SIL (شیت ۴)

ارزیابی ریسک پاپیونی Bow tie
ارزیابی ریسک پاپیونی
Bow tie

درس ۵ 

مدل‌سازی پاپیونی (Bow-Tie) و مدیریت جامع سدها

تصویرسازی سناریوهای مهارنشده از علل تا پیامدها، تفکیک سدهای پیشگیرانه و تخفیف‌دهنده و پایش عوامل تضعیف‌کننده (Decay Mechanisms / Escalation Factors).

📁 ابزار پیوست: کاربرگ پایش سدهای دفاعی Bow-Tie (شیت ۵)

ارزیابی پیامد
ارزیابی ریسک کمی

درس ۶ 

مدلسازی پیامد، ارزیابی کمی ریسک (QRA) و معیار ALARP

فیزیک پدیده‌های آتش (Jet/Pool Fire)، انفجار (VCE/BLEVE)، پخش ابر سمی $H_2S$، محاسبه کانتورهای LSIR و قضاوت بر مبنای اصل به اندازه معقول عملی (ALARP).

📁 ابزار پیوست: داشبورد مقایسه‌ای آستانه‌های آسیب و ALARP (شیت ۶)

راهنمای بستن حلقه ریسک
راهنمای بستن حلقه ریسک

درس 7

برنامه اقدام CAPA، بستن چرخه ریسک و داشبورد شاخص‌ها (KPIs)

تکمیل چرخه ریسک با تبدیل یافته‌ها به اقدامات اصلاحی، مدیریت تغییر (MOC)، صحه‌گذاری اثربخشی و پایش شاخص‌های پیش‌رو و پس‌رو مطابق با استاندارد API RP 754.

📁 ابزار پیوست: داشبورد ۱۲ ستونه CAPA و مصورسازی شاخص‌های عملکردی (شیت ۷)

مفهوم احتمال در ارزیابی ریسک
مفهوم احتمال در ارزیابی ریسک

درس 8

مفهوم احتمال در ارزیابی ریسک

خیلی ها نمی دانند احتمال، احتمال وجود خطر است یا احتمال رخداد یا احتمال وقوع پیامد نامطلوب،

📁 ابزار پیوست:جزوه آموزشی کامل

ماتریس مقایسه‌ای: کدام روش مناسب پروژه شماست؟

روش ارزیابی فاز مناسب پروژه نوع خروجی سطح تحلیل
HAZID / What-If مفهومی (Conceptual) و FEED کیفی (لیست خطرات کلان) کلان‌نگر
HAZOP طراحی تفصیلی و Pre-Commissioning کیفی / نیمه‌کمی (انحرافات گره‌ها) عمیق بر روی P&ID
LOPA طراحی SIS و بازنگری دوره‌ای ایمنی نیمه‌کمی (تخصیص SIL و MEF) تمرکز بر لایه‌های IPL
Bow-Tie بهره‌برداری و مدیریت یکپارچگی تصویری و ساختاریافته (مدیریت سدها) مدیریتی و عملیاتی
QRA جانمایی تجهیزات، حریم و مجوزها کمی قطعی (کانتورهای ریسک و F-N) محاسباتی و مدل‌سازی

دریافت یکپارچه تمام ۷ جعبه‌ابزار مهندسی دوره

تمامی ۷ فایل اکسل توسعه‌داده‌شده برای این دوره شامل فرمول‌نویسی کامل، طراحی راست‌به‌چپ (RTL) و داده‌های آماده واحد آمین را به صورت یکجا از طریق ربات تلگرام دریافت نمایید.

📦 دریافت پکیج کامل فایل‌های اکسل در تلگرام

پشتیبانی علمی و نگارش: دکتر مهدی پروینی | وبسایت مرجع: MehdiParvini.com