سیستم مدیریت یکپارچه در خط لوله (PIMS) با استاندارد ASME B31.8s-نسخه(2018)

به قلم زهرا شریفی سودکلائی

آشنایی با استاندارد ASME B31.8S

در اینجا قصد داریم در خصوص پیاده سازی سیستم مدیریت یکپارچه در خط لوله بر اساس استاندارد ASME B31.8S هر هفته نکاتی ویژه در اختیارتان قرار دهیم.

• تعریف استاندارد ASME B31

این مجموعه استاندارد توسط انجمن مهندسان مکانیک امریکا تدوین گردیده است. موضوع این استاندارد در خصوص لوله‌کشی صنعتی تحت‌فشار است.

این استاندارد دارای بخش‌های مختلفی است که هر یک قوانین جامعی را برای انجام عملیات لوله‌کشی صنعتی در اختیار بهره‌برداران قرار می‌دهد. محتوای هر یک از این بخش‌ها با یکدیگر متفاوت است و برحسب نوع عملیاتی که در لوله‌کشی انجام می‌گردد توسط طراحان، اجراکنندگان یا بهره‌برداران انتخاب خواهد شد.

بنابراین لازم است بهره‌برداران بر موضوعات بخش‌های مختلف این مجموعه به‌خوبی مسلط باشند تا بتوانند برحسب شرایط، مراحل مختلف لوله‌کشی و نوع نیاز، یک انتخاب درست داشته باشند.

مهم‌ترین بخش‌های مجموعه استاندارد ASME B31

• ASME B31.1 (Power Piping)
• ASME B31.2 (Fuel Gas Piping)
• ASME B31.3 (Process Piping)
• ASME B31.4 (Pipeline Transportation Systems for Liquid Hydrocarbons and Other Liquids)
• ASME B31.5 (Refrigeration Piping and Heat Transfer Components)
• ASME B31.8 (Gas Transmission and Distribution Piping Systems)
• ASME B31.8S (Managing System Integrity of Gas Pipelines)
• ASME B31.9 (Building Services Piping)
• ASME B31.11 (Slurry Transportation Piping System)
• ASME B31.12 (Hydrogen Piping and Pipelines)
• ASME B31E
• ASME B31G
• ASME B31J
• ASME B31Q
• ASME B31T

از میان تمام کدهای این مجموعه آنچه موضوع موردبحث ما خواهد بود کد ASME B31.8S است؛ بنابراین در اولین مرحله لازم است موضوعیت این استاندارد را بدانیم.

• تعریف کد ASME B31.8S

این کد در خصوص پیاده‌سازی سیستم مدیریت یکپارچه در خطوط لوله ساحلی از جنس متریال آهنی و خطوط لوله گاز است.

فرایندها و رویکردهایی که در این کد بیان‌شده، برای کل سیستم خط لوله قابل‌استفاده است. در حقیقت اجرای یک برنامه سیستم مدیریت یکپارچه در خط لوله تداوم کارکرد ایمن این خطوط با بالاترین کیفیت را تضمین می‌کند.

• به عقیده شما علت پیاده‌سازی یک سیستم مدیریت یکپارچه در خط لوله چه می‌تواند باشد؟

بر اساس این داده‌ها در طول سال 1986 تا 2013 در ایالات‌متحده امریکا، تقریباً 8000 حادثه (به‌طور متوسط نزدیک به 300 نفر در سال) رخ‌داده که بیش از 500 نفر در آن کشته، بیش از 2300 نفر زخمی و بیش از 7 بیلیون دلار نیز خسارت ایجادشده است.

ازنظر میزان آسیب‌های زیست‌محیطی نیز منجر به تخلیه 76000 بشکه مواد شیمیایی در سال شده که معادل روزانه 200 بشکه می‌باشد. بنابراین لزوم پیاده‌سازی یک برنامه سیستم مدیریت یکپارچه در خطوط لوله به‌منظور کاهش هرگونه حادثه یا وقفه در فرایند ضروری به نظر می‌رسد.

از دیدگاه ایمنی یکی از اثربخش‌ترین روش ارزیابی ریسکی که به‌عنوان یک زیرسیستم در برنامه مدیریت یکپارچه خطوط لوله می‌توان مورداستفاده قرار داد ارزیابی ریسک خطوط لوله بر پایه تکنیک کنت است.

رویکردهای برنامه سیستم مدیریت یکپارچه در خط لوله (PIMS)

هدف از تدوین کد ASME B31.8S ارائه یک رویکرد سیستماتیک، جامع و یکپارچه برای مدیریت ایمنی و ایجاد یکپارچگی در سیستم‌های خط لوله بوده است.

کد ASME B31.8S دو رویکرد متفاوت را به‌منظور تهیه برنامه سیستم مدیریت یکپارچه در خط لوله در اختیار بهره‌برداران قرار می‌دهد:

• رویکرد توصیه‌ای
• رویکرد عملکردی

یک برنامه سیستم مدیریت یکپارچه مبتنی بر عملکرد نسبت به برنامه سیستم مدیریت یکپارچه مبتنی بر توصیه نیاز به داده‌های ورودی بیشتر و تجزیه‌وتحلیل گسترده‌تری دارد. سطح اطمینان یک برنامه سیستم مدیریت یکپارچه مبتنی بر عملکرد باید هم‌سطح با برنامه مدیریت مبتنی بر توصیه و یا حتی بیشتر از آن باشد.

الزامات مربوط به هر دو رویکرد توصیه‌ای و عملکردی برنامه سیستم مدیریت یکپارچه در خط لوله در بخش‌های مختلف کد ASME B31.8S به‌طور کامل تشریح گردیده است.

• دامنه کاربرد استاندارد ASME B31.8S

استاندارد ASME B31.8S برای پیاده‌سازی سیستم مدیریت یکپارچه در خط لوله ساحلی که از فلز آهن ساخته‌شده باشد و نیز خطوط لوله ترابری گاز کاربرد دارد. این کد به‌طور ویژه برای بهره‌بردار خط لوله طراحی‌شده است تا هر اطلاعات ضروری که در خصوص پیاده‌سازی و بهبود یک برنامه سیستم مدیریت یکپارچه اثربخش نیاز داشته باشد در اختیار او قرار دهد. فرایندها و رویکردهایی که در این کد بیان‌شده است برای کل خطوط لوله قابل‌استفاده است.

• تیم اجرایی سیستم مدیریت یکپارچه در خط لوله (PIMS)

تیمی که مسئول طرح‌ریزی، اجرا و بهبود یک برنامه سیستم مدیریت یکپارچه در خط لوله است می‌تواند شامل افراد زیر باشد:

• مدیران و مهندسان
• کارکنان عملیاتی
• تکنسین‌ها
• متخصصین در زمینهٔ پیشگیری، تشخیص و کنترل ریسک‌ها

دقیق‌ترین و کامل‌ترین روش ارزیابی ریسکی که در پیاده‌سازی سیستم مدیریت یکپارچه در خط لوله (PIMS) برمبنای استاندارد ASME B31.8S می‌توان به کار گرفت روش ارزیابی ریسک در خط لوله با تکنیک Kent Muhlbauer است.

حوادث در خطوط لوله انتقال گاز

• تصور می کنید احتمال اینکه در معرض یک حادثه در خط لوله انتقال گاز قرار بگیرید چقدر است؟

حوادث در خطوط لوله انتقال گاز  یکی از مباحث چالش برانگیز ایمنی فرایندی است. وقوع انفجار در یک خط لوله گاز می تواند پیامدهای جبران ناپذیری به بار آورد. شاید  تصور آن کمی سخت باشد ولی ما هر روز در معرض چنین ریسکی قرار داریم. وقتی با خیال آسوده در کوچه یا خیابان قدم می زنیم زیر پاهایمان گاز در لوله های انتقال در جریان است.

•  چه کسی با اطمینان خواهد گفت که ما هیچگاه در معرض حوادث ناشی از خطوط لوله انتقال گاز قرار نخواهیم گرفت؟

راهکاری که می تواند مانع بروز اشکال در فرایند انتقال گاز یا هر سیال دیگری گردد پیاده سازی سیستم مدیریت یکپارچه در خط لوله (PIMS) است.

یکی از زیر سیستم های یک سیستم مدیریت یکپارچه (PIMS) ارزیابی ریسک است. برای پیاده سازی سیستم مدیریت یکپارچه (PIMS) لازم است از استاندارد ASME B31.8S و برای ارزیابی ریسک در خط لوله نیز تکنیک Kent Muhlbauer را به کار ببریم.

• ولی چرا توصیه ما تکنیک ارزیابی ریسک Kent است؟

در کنار دلایل بسیار، ساده ترین دلیلی این است که این تکنیک به طور ویژه برای خطوط لوله انتقال تدوین شده است.

ما برای راحتی شما در انجام این فرایند، برایتان بسته آموزشی Kent Model را تهیه کرده ایم. پس دیگر نگران صرف وقت و نیروی فکری زیاد برای فراگیری این تکنیک نباشید. در این بسته توضیحی کامل و مسأله محور در اختیارتان قرار داده ایم.

برای خرید این بسته آموزشی اینجا کلیک کنید.